Shtandart keert terug naar Zaandam

De Shtandart, de replica van het schip dat tsaar Peter de Grote in 1703 in Sint Petersburg bouwde, komt tien jaar na haar maiden trip terug naar Zaandam, waar de tsaar 300 jaar geleden kennis maakte met de moderne Nederlandse scheepsbouwindustrie.


De huidige Shtandart is een exacte kopie van het gelijknamige fregat uit 1703. (Foto Stichting TS Shtandart)

Het vlaggenschip van de Russische marine werd na 16 jaar in 1719 uit de vaart genomen. De tsaar gaf opdracht de Shtandart voor altijd te behouden als eerbetoon aan de Russische scheepsbouw. Om aan die wens te voldoen besloot Catherina I om het schip, dat intussen in slechte staat verkeerde, te repareren. Tijdens het droogzetten werd het echter onherstelbaar beschadigd. Daarom gaf zij een nieuw decreet uit met de woorden: ‘Als Peter de Shtandart wilde bewaren, dan zullen wij aan zijn wens voldoen en een nieuw schip moeten bouwen.' Die opdracht werd echter pas 300 jaar later uitgevoerd.

· Jubileumreis replica vlaggenschip tsaar Peter de Grote
· Nederlandse stichting helpt bij fondsenwerving

Op 4 november 1994 werd in Sint Petersburg de kiel gelegd voor de bouw van een exacte kopie van het schip waar Peter de Grote zoveel om gaf. Volgens de traditie van de 18de eeuw werd ook de ‘nieuwe' Shtandart rijkelijk gedecoreerd met beeldsnijwerk. Er werd vijf jaar aan het schip gewerkt door een bouwploeg van circa 40 mensen onder leiding van de huidige kapitein Vladimir Martus. In 1999 ging ze te water in het bijzijn van 40.000 toeschouwers.

Eerste reis
De eerste reis van het fregat Shtandart, in 2000, ging uiteraard naar Zaandam waar Peter de Grote op een van de vele scheepswerfjes het vak van scheepstimmerman leerde. Nu, tien jaar later, heeft de Shtandart intussen meer dan 55.000 zeemijlen afgelegd en is zij in zo'n 70 havens van 10 verschillende landen te gast geweest. Ze maakt als trainingsschip deel uit van het non-profit project Shtandart uit Sint Petersburg. Deze organisatie stelt jonge mensen in de gelegenheid leidinggevende vaardigheden te ontwikkelen door middel van maritieme activiteiten aan boord van het schip, kennis te maken met nieuwe culturen en op te treden als jonge ambassadeurs van Rusland. Precies zoals Peter de Grote het drie eeuwen geleden voor ogen had. Het schip neemt jaarlijks deel aan diverse Tall Ships Races en andere grote evenementen.

Nederlandse hulp
Ter ondersteuning van de activiteiten van het fregat, is in 2009 de Nederlandse Stichting TS Shtandart opgericht met als belangrijkste doel fondsen te werven voor behoud van het schip, zodat zij haar missie kan blijven voortzetten. Daarnaast zet de stichting zich in om de maritieme culturele- en historische banden tussen Nederland en Rusland te bevorderen.